апар-, алпар- (алып бар-)
(сүйл.)
Алып бар, бирдемени алып барып бер маанисинде. Жазмыш сен, кайдан алып, кайда апардың? (Өмүрканов).
Кызыл менен сары түстөрдүн ортосундагы түс, апельсиндин өңүнө окшош. Апарман боёкту шырдак жасагандар, сайма сайган уздар арбын пайдаланаары жакшы белгилүү.
апартамент, апартаменти, апартаментти
мн. уст.
апартамент (чоң келбеттүү имарат).
апартеид, апартеиди,
апартеидге, апартеидди
АПАРТЕИД (афр. apartheid – бөлөк жашоо, бөлүнүү, обочолонуу) – адамзатка каршы багытталган эларалык кылмыш, ТАР өкмөтү тарабынан африкалык жергиликтүү жана европалык эмес калктарга карата 1990-жылдардын башына чейин жүргүзүлүп келген расалык басмырлоо жана кодулоо саясаты. Апартеид кылмышына жол бербөө жөнүндөгү 1973-жылкы Конвенция боюнча (1-ст.) А. адамзатка каршы кылмыш катары жиктештирилет.
АПАРТЕИД (афр. apartheid – бөлөк жашоо, бөлүнүү, обочолонуу) – адамзатка каршы багытталган эларалык кылмыш, ТАР өкмөтү тарабынан африкалык жергиликтүү жана европалык эмес калктарга карата 1990-жылдардын башына чейин жүргүзүлүп келген расалык басмырлоо жана кодулоо саясаты. Апартеид кылмышына жол бербөө жөнүндөгү 1973-жылкы Конвенция боюнча (1-ст.) А. адамзатка каршы кылмыш катары жиктештирилет.
апаруу, алпаруу (алып баруу) (сүйл.)
АПАРЫСЫЯП, Афрасиаб, Афарисиаб, Афарысыйаб, Апарысыяп — иран жана түрк элдеринин фольклорундагы кеңири белгилүү каарман Афарсиабдын ысымынын кыргыз тилинин фонетикалык өзгөчөлүгүнө ылайык өзгөртүлүп айтылышы. «Манас» эпосунда кездешип түрктөрдүн байыркы бабасы катары айтылат. Афрасиабдын образы алгач иран элдеринин мифологиясында пайда болуп, андан түрк элдеринин фольклоруна өткөн. Бул образ узак убак өсүп-өнүгүүнүн натыйжасында түрктөшүп кеткени жана ошондой кылымдарда өзүнүн уламыштык мифтик сапаттарын жоготуп, Караханийлер мамлекетинин башкаруучуларынын бабасы катары айтылып калганы маалым. «Апарысыяп» ысымынын «Манас» эпосуна кирип калышы, биринчиден, бул ысымдын ошондой кылымдан бери карай түрк элдеринин чыгармачылыгында кеңири белгилүү экендигине байланыштуу болсо, экинчиден, Сагымбай Орозбак уулунун Фирдоусинин «Шах-намэ» жана Хива каны Абулгазынын (1603—64) «Шаджара-и-түрки» аттуу чыгармалары менен тааныштыгы себепчи болгон. Анткени, Афрасиабдын образы бул чыгармаларда кеңири орун алган.
А. Боронов