военный, воинский;
согуштук аракеттер военные действия;
согуштук даярдануулар военные приготовления;
согуштук курулуш военное сооружение;
согуштук кишилер военные люди, военные;
согуштук базалар военные базы;
согуштук наам воинское звание;
согуштук коммунизм ист. военный коммунизм.
сын. Согушка таандык. Согуштук наам. Согуштук абал.
согуштук
согуштук демократия
согуштук курал
согуштук кыйроо
согуштук план
согуштук саясат
согуштук стратегия
согуштук тактика
согуштук учуу
согуштук-экономикалык мүмкүнчүлүк
согушка таандык. Согуштук наам. Согуштук абал.
СОГУШТУК АБАЛ – мамлекеттин жана коомдун жашоо-турмушунун өзгөчө укуктук тартиби; КРге каршы түздөнтүз баскынчылык коркунучун болтурбоо же кайтаруу максатында киргизилет. С. а. аткаруу бийлик органдарына согуш учурунда кызмат адамдарына жана жарандарга өздөрүнө жүктөлгөн согуш учурундагы милдеттерин жүзөгө ашыруучу укуктарды берүүнү алдынала карайт. С. а-да кызмат адамдарына жана жарандарга тагылган милдеттерди кыйшаюусуз аткарууну камсыз кылуу максатында аракет мөөнөтүн жана чектерин көрсөтүү менен адамдын конституциялык укук жана эркиндиктерине айрым чектөөлөр киргизилиши мүмкүн.
СОГУШТУК АБАЛДЫ ЖАРЫЯЛОО – Мамлекет башчысынын мамлекет (мамлекеттер) менен тынчтык мамилелерди токтоткондугу жана ал мамлекетке алар тарабынан куралдуу колсалуу болгон учурда аны менен согуштук абалга өткөнү тууралуу билдирүүсү.
СОГУШТУК БАСЫП АЛУУ – эларалык укукта куралдуу күчтөрдүн душмандын жерин убактылуу ээлеп алуусу. С. б. а. тартиби 1907-жылкы 4-Гаага конвенциясы, 1949-жылкы «Жарандык калкты коргоо жөнүндөгү» Женева конвенциясы, 1954-жылкы «Куралдуу жанжалдардын учурунда маданий баалуулуктарды коргоо жөнүндөгү» Гаага конвенциясы аркылуу жөнгө салынат.
СОГУШТУК ИШ-АРАКЕТТЕРДИ ЖҮРГҮЗҮҮ КАРАЖАТТАРЫ – куралдуу күчтөр тарабынан душмандын адам күчтөрүн жана материалдык каражаттарын жок кылуу, анын күчүн, каршылык көрсөтүүгө жарамдуулугун басуу үчүн колдонулуучу курал-жарактар жана аскердик техникалар. С. и. ж. к. тыюу салынган (же жарым-жартылай тыюу салынган) жана тыюу салынбаган болуп бөлүнөт. 1949-жылдагы Женева конвенцияларына карата Кошумча I протоколдун 35-статьясына ылайык, жаңжалдашуу абалында турган тараптардын согуш жүргүзүү ыкмаларын жана каражаттарын тандоо укугу, такыр эле чексиз болуп эсептелбейт. Ашыкча залал келтирүүчү же ашыкча кыйналууга дуушар кылуучу, же болбосо салгылашкан тараптардын өлүшүнө сөзсүз алып келүүчү, ошондой эле массалык талкаланууга, материалдык байлыктарды максатсыз жок кылууга жарамдуу С. и. ж. к-н колдонууга тыюу салынат.