зат. Кириш-чыгыш книгасынын бардык алынган. мүлк, байлыктар жана белгилүү бир счетко тийиштүү болгон карыздар, доходдор жазылып туруучу сол жаккы бети (кредитке карама-каршы мааниде). Конторага барып, эсептин дебет кредитин тактап, анан совхозго барып келем деген (Сыдыкбеков).
ДЕБЕТ (СОЛКАТТАМ) (от лат. debet – ал карыз) – 1) 2 жактуу тизмек таризиндеги бухгалтердик эсептин сол танабы. Бар мүлкүн, акча каражатынын кыймылын, товардык-материалдык баалуулуктардын корун (даяр продукцияны, бүтөлек өндүрүштү ж. б.) каттоого алуу үчүн колдонулган эсептеги баалуулуктардын саны ар айдын башында Д-те көрсөтүлөт да, жаңы келип түшкөндөр ай ичинде катталып турат. Бар мүлк менен каражат булактарынын кыймылын каттоого алуу үчүн колдонулган эсептеги булактардын азайуусуна алып келген чарбачылык аткарымдары Д-те чагылдырылат. Бухгалтердик эсептеги баардык аткарымдар өзара байланышы бар эсепке 2 ирет (бирдей кошундуда) жазылат: Д-те бир эсеп, кредитте башкасы; 2) жеке жана юридикалык жактар менен чарбачылык боюнча өзара байланыштын натыйжасында төлөнө же алына турган кошунду. Д. активинде каражат көлөмүнүн өсүүсү, пассивинде төмөндөөсү белгиленет.
бухг. Карыздарды, расходдорду жана алынган нерселерди жазып туруучу кириш-чыгыш китепчесинин сол жак бети. Конторго барып эсептин дебет, кредитин тактап, анан совхозго барып келем деген (Сыдыкбеков).
ДЕБЕТ МЕМОРАНДУМУ – 1) сатып алуучунун тийиштүү алына турган эсеби дебеттелгендиги тууралуу ошол сатып алуучуга билдирүү үчүн сатуучу колдоно турган документ; 2) белгилүү бир себептерден улам каражат салуучунун банк эсеби кыскаргандыгы тууралуу банк тарабынан каражат салуучуга бериле турган документ (м.: банктын тейлөө акысы үчүн төлөмдүн натыйжасында).
Дебеттик-кредиттик банктык төлөм карты (Debet-credit card) —Ал боюнча операцияларды карт ээси эмитент тарабынан сунушталган кыска мөөнөттүү кредиттин чегинде жүзөгө ашырган карт, ал кардарга анын эсебиндеги суммадан жогору суммага, ошондой эле эмитент менен карт ээси ортосунда түзүлгөн келишимде аныкталган суммага жана шарттарда төлөмдөрдү жүзөгө ашырууга мүмкүндүк берет.
Дебеттик банктык төлөм карты (Debit card) —1) Ал боюнча операциялар банктык эсептеги каражаттар калдыгынын чегинде карт ээси тарабынан ишке ашырыла турган карт. 2) карт ээсине анын депозиттик мекемедеги эсебинде турган акча каражаттардын эсебинен түздөн-түз сатып алуулар үчүн төлөөгө мүмкүндүк берген карт.
ӨЗАРА ЭСЕПТЕШҮҮНҮН ДЕБЕТТИК САЛЬДОСУ – түшкөн каражатка караганда төлөм көлөмү басымдуулук кылганда, каттоо боюнча эсеп бетинде чагылдырылуучу белгилүү бир мезгил ичиндеги төлөм жана түшкөн каражаттын өзара катышынын натыйжасы.
ДЕБЕТ МЕМОРАНДУМУ – 1) сатып алуучунун тийиштүү алына турган эсеби дебеттелгендиги тууралуу ошол сатып алуучуга билдирүү үчүн сатуучу колдоно турган документ; 2) белгилүү бир себептерден улам каражат салуучунун банк эсеби кыскаргандыгы тууралуу банк тарабынан каражат салуучуга бериле турган документ (м.: банктын тейлөө акысы үчүн төлөмдүн натыйжасында).
ДЕБЕТ (СОЛКАТТАМ) (от лат. debet – ал карыз) – 1) 2 жактуу тизмек таризиндеги бухгалтердик эсептин сол танабы. Бар мүлкүн, акча каражатынын кыймылын, товардык-материалдык баалуулуктардын корун (даяр продукцияны, бүтөлек өндүрүштү ж. б.) каттоого алуу үчүн колдонулган эсептеги баалуулуктардын саны ар айдын башында Д-те көрсөтүлөт да, жаңы келип түшкөндөр ай ичинде катталып турат. Бар мүлк менен каражат булактарынын кыймылын каттоого алуу үчүн колдонулган эсептеги булактардын азайуусуна алып келген чарбачылык аткарымдары Д-те чагылдырылат. Бухгалтердик эсептеги баардык аткарымдар өзара байланышы бар эсепке 2 ирет (бирдей кошундуда) жазылат: Д-те бир эсеп, кредитте башкасы; 2) жеке жана юридикалык жактар менен чарбачылык боюнча өзара байланыштын натыйжасында төлөнө же алына турган кошунду. Д. активинде каражат көлөмүнүн өсүүсү, пассивинде төмөндөөсү белгиленет.
Дебетовая банковская платежная карта (Debit card) —1) Карта, операции по которой производятся держателем в пределах остатка средств, имеющихся на банковском счете. 2) карта, дающая возможность держателю оплачивать покупки напрямую за счет денежных средств на его счете в депозитном учреждении.
Дебетно-кредитная банковская платежная карта (Debet-credit card) —Карта, операции по которой производятся держателем карты в пределах предоставления эмитентом краткосрочного кредита, который дает возможность клиенту осуществлять платежи сверх суммы, имеющейся на счете клиента, в пределах сумм и на условиях, определенных договором между эмитентом и держателем карты.